راهنمای نصب و راه‌اندازی ثبت آنی و امضای الکترونیکی توکن رهسا

سامانه ثبت آنی یا ثبت الکترونیک اسناد، سیستمی الکترونیکی است که به دفاتر اسناد رسمی امکان تنظیم و ثبت انواع اسناد حقوقی را می‌دهد. این سامانه با هدف افزایش سرعت، دقت، امنیت و شفافیت در انجام امور ثبتی طراحی و اجرا شده است. در این مقاله به بررسی کامل سیستم ثبت آنی، کاربردهای آن در دفاتر اسناد رسمی، نحوه نصب و راه‌اندازی، الزامات و پیش‌نیازهای استفاده از آن و چگونگی کار با توکن امضای دیجیتال ePass3003 رهسا می‌پردازیم.
با توجه به الزامی شدن سامانه کاتب برای امور ثبتی سردفتران، سامانه جدید ثبت آنی، علاوه بر امکانات قبلی، از قابلیت‌های سامانه کاتب نیز برخوردار است.

مرتضی اسدی، مدیرعامل شرکت رهسا

انتشار: 8 مرداد ۱۴۰۴ | آخرین ویرایش: 15 مرداد ۱۴۰۵

تحلیلگر ارشد امنیت اطلاعات با تمرکز بر بومی‌سازی استانداردهای بین‌المللی احراز هویت. او در این مقالات تجربیات راهبردی خود را در زمینه امنیت زیرساخت به اشتراک می‌گذارد

فهرست مطالب

سامانه جدید ثبت آنی سردفتران و دفتریاران کاتب

ثبت آنی چیست و چه کاربردی در دفاتر اسناد رسمی دارد؟

ثبت آنی یک سامانه الکترونیکی است که به دفاتر اسناد رسمی امکان می‌دهد استعلام‌های لازم را به صورت الکترونیکی از ادارات ثبت اسناد و املاک، سازمان امور مالیاتی و غیره دریافت کنند. همچنین با استفاده از این سامانه، دفاتر اسناد رسمی می‌توانند اسناد رسمی را به صورت آنی در بانک اطلاعاتی ادارات ثبت اسناد و املاک ثبت کنند.

کاربردهای اصلی سیستم ثبت آنی در دفاتر اسناد رسمی عبارتند از:

  1. تنظیم انواع اسناد حقوقی: تنظیم و ثبت انواع اسناد حقوقی مانند سند تعهد به بیع، قولنامه، مبایعه نامه و غیره
  2. استعلام الکترونیکی: استعلام‌های مرتبط با مورد معامله به وسیله دفاتر اسناد رسمی در فضای الکترونیکی پرسش و به وسیله اداره‌های ثبت اسناد و املاک پاسخ داده می‌شود
  3. ثبت آنی اسناد: تنظیم و صدور کلیه اسناد رسمی و امور تبعی آن از طریق سامانه ثبت الکترونیک اسناد
  4. افزایش امنیت اسناد: جلوگیری از جعل سند رسمی از پیامدهای خوب اجرای این طرح است؛ به طوری که در این مدت حتی یک مورد ادعای عدم اصالت سندی گزارش نشده است

نصب و راه‌اندازی سامانه ثبت آنی با استفاده از پکیج آماده

برای نصب و راه‌اندازی سامانه ثبت آنی، بهترین روش استفاده از پکیج‌های آماده ثبت آنی است. در این پکیج‌ها علاوه بر VPN، برنامه‌های مرتبط با توکن امضای دیجیتال و پیش‌نیازهای سامانه ثبت آنی وجود دارد. مراحل نصب به شرح زیر است:

مرحله 1: دانلود و آماده‌سازی پکیج نصب

  1. ابتدا پکیج آماده ثبت آنی را دانلود کنید.
  2. فایل دانلود شده را از حالت فشرده (zip) خارج کرده و در مکانی مناسب (مثلاً روی دسکتاپ) قرار دهید.
  3. پس از خارج کردن فایل از حالت فشرده، سه فایل اصلی مشاهده خواهید کرد:
    • SABT-VPN
    • SSAA-CertInstaller
    • Installer

مرحله 2: نصب SABT-VPN

  1. ابتدا برنامه SABT-VPN را نصب کنید.
  2. برای اجرای VPN، نام کاربری و رمز عبوری که از اداره ثبت دریافت کرده‌اید و معتبر است را وارد کنید.
  3. پس از اتصال موفق به VPN، می‌توانید به مراحل بعدی نصب بپردازید.

مرحله 3: نصب SSAA-CertInstaller

  1. فایل SSAA-CertInstaller را که در واقع گواهی و مجوز سامانه ثبت الکترونیک اسناد است، اجرا کنید.
  2. مراحل نصب را یکی یکی تأیید کرده و پیش بروید تا نصب با موفقیت به پایان برسد.

مرحله 4: نصب Installer

  1. در آخر، فایل Installer را اجرا کنید. این برنامه لیستی از نرم‌افزارهای مورد نیاز جهت عملکرد صحیح ثبت آنی را نمایش می‌دهد.
  2. اطمینان حاصل کنید که تمامی گزینه‌ها تیک خورده باشند.
  3. روی گزینه “I read and understand” کلیک کنید و سپس دکمه “Install” را بزنید.

نصب این برنامه ممکن است تا حدودی طولانی باشد، زیرا کلیه برنامه‌های مورد نیاز از جمله:

  • Silverlight
  • برنامه دستینه
  • درایور دستگاه اسکنر اثر انگشت فوترونیک و سوپریما
  • دستگاه اسکنر اسناد
  • کارتخوان کارت هوشمند
  • دستگاه پوز

برنامه توکن امضای دیجیتال با برنامه SSAAInstaller نصب می‌شوند.

نصب برنامه Installer برای سامانه ثبت آنی
مرحله 5: تنظیم مرورگر Microsoft Edge برای دسترسی به سایت ثبت آنی

پس از تکمیل نصب، لازم است تغییراتی در مرورگر Microsoft Edge انجام دهید تا سایت ssar.ir در آن باز شود:

  1. مرورگر Microsoft Edge را اجرا کنید.
  2. در نوار آدرس، ssar.ir را تایپ کنید.
  3. از طریق سه نقطه بالای سمت راست مرورگر، گزینه “Settings” را انتخاب کنید.
  4. بر روی “Default browser” کلیک کنید.
  5. در گزینه “Allow sites to be reloaded in Internet Explorer mode (IE Mode)”، گزینه “Allow” را انتخاب کنید.
  6. روی دکمه “Add” کلیک کرده و در قسمت باز شده، آدرس ssar.ir را تایپ کنید.
  7. روی دکمه “Add” کلیک کنید.
  8. مرورگر Edge را یک بار restart کنید.

پس از انجام این تنظیمات، می‌توانید با تایپ آدرس ssar.ir در مرورگر Microsoft Edge، به سامانه ثبت آنی دسترسی پیدا کنید. فقط اطمینان حاصل کنید که SABT-VPN روشن بوده و نام کاربری و رمز عبور صحیح وارد شده باشد.

تنظیمات مرورگر Edge و تنظیمات آن برای سامانه ثبت آنی ssar.ir

الزامات و پیش‌نیازهای نصب سامانه ثبت آنی

برای اجرای صحیح و بدون نقص سیستم ثبت آنی (سامانه ثبت الکترونیک اسناد) بر روی سیستم شما، دانلود و نصب نرم افزارهای زیر لازم و ضروری می‌باشد:

  1. نصب VPN اختصاصی: برای اتصال به سایت ssar.ir (وبسایت ثبت آنی مخصوص دفاتر اسناد رسمی)، باید نرم‌افزار VPN ثبت آنی را نصب کنید.

  2. نصب درایور توکن epass3003 امضای الکترونیک: فایل نصبی توکن (امضا الکترونیک سردفتر/دفتریار) باید دانلود و نصب شود. بدون این فایل، سامانه ثبت آنی، توکن (امضا الکترونیک) را تشخیص نخواهد داد.

  3. نصب گواهینامه و مجوز سامانه: پس از دانلود گواهینامه و مجوز سامانه ثبت الکترونیک اسناد، روی آیکون آن راست کلیک کرده و روی Install Certificate کلیک کنید. سپس مرحله به مرحله با آموزش پیش بروید و اقدام به نصب مجوز کنید.

  4. سیلورلایت (Silverlight): این نرم‌افزار از Microsoft برای اجرای سامانه ثبت آنی ضروری است.

توکن امضای دیجیتال ePass3003 رهسا در سامانه ثبت آنی ضروری است

سخت افزار ePass3003 Auto توکن امضای دیجیتال است که با فرایند رمزنگاری و رمزگشایی اطلاعات، سرویس‌های محرمانگی، انکارناپذیری، احراز هویت، دست نخوردگی و تمامیت را فراهم می‌کند و برای استفاده در سامانه ثبت آنی ضروری است.

مشخصات توکن امضای دیجیتال ePass3003

توکن ePass3003 شرکت رهسا با گارانتی مادام‌العمر، یکی از امن‌ترین محصولات در بازار کشور است. این توکن با اکثر سامانه‌هایی که گواهی الکترونیکی منطبق بر زیرساخت کلید عمومی PKI را پشتیبانی می‌کنند سازگاری بسیار خوبی دارد.

از جمله سامانه‌هایی که از توکن ePass3003 auto استفاده می‌نمایند، می‌توان به سامانه تدارکات الکترونیک دولت (ستاد)، سامانه بانک ملت، سامانه جامع تجارت، سامانه بارنامه برخط سازمان راهداری، سامانه املاک و مستغلات، سامانه ثبت ازدواج، دفتریاران و سردفتران و بسیاری سامانه‌های دیگر اشاره کرد.

نحوه نصب و راه‌اندازی توکن ePass3003

توکن ePass3003 به صورت خودکار درایور خودش را نصب می‌کند. برای اینکه از نصب توکن مطمئن شوید، ابتدا توکن ePass3003 را به سیستم متصل کنید. سپس در کنار ساعت رایانه یک آیکون سبز رنگ با عنوان نرم‌افزار مدیریت توکن را مشاهده خواهید کرد.

راه دیگر: در رایانه خود به مسیر Start Menu -> All Programs -> EnterSafe -> epass3003 -> epass3003 Token Manager رفته و از آنجا نرم‌افزار مدیریت توکن را اجرا کنید.

نحوه ارتباط توکن با سامانه ثبت آنی

برای استفاده از توکن امضای دیجیتال در سامانه ثبت آنی، باید مراحل زیر را انجام دهید:

  1. نصب درایور توکن: ابتدا باید درایور امضای دیجیتال (epass3003TokenManager) را نصب کنید.
  2. تنظیمات مرورگر: تنظیمات مرورگر اینترنت Microsoft Edge را برای باز کردن وبسایت www.ssar.ir از طریق Internet Explorer (IE) انجام دهید.
  3. وارد کردن رمز توکن: رمز پیش‌فرض توکن ePass3003 عدد 1234 است که باید آن را برای امنیت بیشتر تغییر دهید.
توکن امضای دیجیتال epass3003 برای سامانه ثبت آنی

مشکلات رایج و راه حل‌های ارتباط توکن با ثبت آنی

استفاده از توکن امضای دیجیتال در سامانه ثبت آنی ممکن است با مشکلاتی همراه باشد. در ادامه برخی از مشکلات رایج و راه حل‌های آن‌ها را بررسی می‌کنیم:

1. عدم شناسایی توکن

اگر توکن شما توسط سیستم شناسایی نمی‌شود، ابتدا از نصب و راه‌اندازی صحیح توکن در رایانه خود مطمئن شوید و سپس بر حسب سامانه‌ای که قرار است با آن ارتباط برقرار کنید، برنامه‌های نرم‌افزاری پیش‌نیاز را بر روی رایانه خود نصب کنید.

2. مشکل در امضای دیجیتال

هنگامی که کاربر آیکون مربوط به توکن را در نوار ابزار مشاهده می کند، امکان ورود و استفاده از توکن را دارد. در این حالت خطا از توکن نیست. این خطاها ممکن است به دلایل زیر رخ داده باشد:

  • خطا از نرم افزار سازمانی خواستار امضای دیجیتال است. در اینصورت باید با سازمان مربوطه تماس بگیرید.
  • خطا در خصوص صدور گواهی مورد استفاده در توکن است. در اینصورت باید با مرجع صادرکننده گواهی تماس بگیرید.

3. فراموشی رمز توکن

چنانچه رمز توکن ePass3003 را فراموش کرده‌اید، لطفا به بخش پشتیبانی وبسایت رهسا مراجعه کنید و از بخش مستندات آموزشی، کلیپ آموزش آنبلاک کردن توکن را مشاهده کنید.

4. به روزرسانی و رفع مشکلات ارتباط توکن

در سامانه ثبت آنی بخشی برای نصب برنامه‌های به روز رسانی شده توکن امضای الکترونیک با نام SSAAInstaller وجود دارد که می‌توانید با کلیک روی آن، مشکلات ارتباط توکن با سامانه را برطرف نمایید.

5. پشتیبانی سامانه ثبت آنی

در صورتی که با مشکلی در نصب یا استفاده از سامانه ثبت آنی مواجه شدید، می‌توانید با پشتیبانی سامانه ثبت آنی با شماره 63485-021 تماس بگیرید.

نتیجه‌گیری

سامانه ثبت آنی یک گام مهم در راستای الکترونیکی کردن فرآیندهای ثبت اسناد در دفاتر اسناد رسمی است. این سامانه با افزایش سرعت، دقت، امنیت و شفافیت در انجام امور ثبتی، موجب تسهیل کار دفاتر اسناد رسمی و مراجعان آن‌ها شده است. توکن امضای دیجیتال ePass3003 رهسا نیز به عنوان یکی از ابزارهای اصلی این سامانه، نقش مهمی در تأمین امنیت و اصالت اسناد ثبت شده دارد.

برای بهره‌مندی کامل از مزایای سامانه ثبت آنی، نصب صحیح نرم‌افزارها و تنظیمات مربوطه ضروری است. استفاده از پکیج‌های آماده ثبت آنی می‌تواند فرآیند نصب و راه‌اندازی را بسیار ساده‌تر کند. همچنین آشنایی با مشکلات رایج و راه حل‌های آن‌ها می‌تواند به کاربران در استفاده بهینه از این سامانه کمک کند.

برای کسب اطلاعات بیشتر راجع به نقش توکن در دفاتر اسناد رسمی، توجه شما را به مطالعه مقاله “توکن برای دفاتر اسناد” جلب می‌کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید